1 Fazlı Asenkron Motorlar
1 FAZLI ASENKRON MOTORLAR
Yapısı ve Çalışma Prensibi
1 fazlı asenkron motorların yapısı, 3 fazlı asenkron motorlarda olduğu gibi stator ve rotor olmak üzere iki temel bileşenden oluşur.
Stator motorun sabit parçasını oluşturur. Statorda stator çekirdeği ve alan sargıları bulunur. 1 fazlı asenkron motorların statorlarında genellikle ana ve yardımcı sargı olmak üzere iki sargı bulunur.
Rotor ise motorun dönen parçasıdır. Bilezikli asenkron motorların rotorlarında sargı, sincap kafesli asenkron motorların rotorunda ise kısa devre edilmiş baralar bulunur. Volt Motor endüstriyel asenkron motor ürün gamı sincap kafesli asenkron motorlardan oluşmaktadır.
Stator ve Rotor Yapısı
1 fazlı asenkron motorlarda stator, manyetik alanın oluşturulmasını sağlayan sabit bölüm; rotor ise oluşan manyetik alanın etkisiyle dönme hareketini gerçekleştiren hareketli bölümdür.
Ana ve yardımcı sargıların birlikte çalışması, motorun kalkış momentinin oluşturulmasında önemli rol oynar.
1 Fazlı ve 3 Fazlı Asenkron Motor Yapısı
1 fazlı ve 3 fazlı asenkron motorların temel yapısı stator ve rotordan oluşur. Her iki motor tipinde de manyetik alan ile rotor arasında oluşan hız farkı, asenkron çalışma prensibinin temelini oluşturur.
Volt Motor ürün gamında özellikle sincap kafesli rotor yapısına sahip asenkron motorlar kullanılmaktadır.
ÇALIŞMA PRENSİBİ
Asenkron Motorlarda Döner Alan
Asenkron motorlarda, hava aralığında oluşan döner alanın frekansı ile rotorun dönme frekansı aynı değildir. Motorların "asenkron" olarak adlandırılmasının temel nedeni bu hız farkıdır.
Hava aralığındaki döner alanın frekansı, motorun besleme frekansı ve kutup sayısına bağlıdır. Bu değer motorun yükünden bağımsız olarak belirlenirken rotorun dönme frekansı yüke bağlı olarak değişmektedir.
Motorun çalışma bölgesinde yük arttıkça motorun devir sayısı düşer, yük azaldıkça devir sayısı artar. Motorun devir sayısı boşta çalışmada en yüksek seviyededir.
Asenkron motorun motor çalışma bölgesinde motorun devir sayısı, döner alanın devir sayısını aşamaz.
Döner Alan Devir Sayısı
N = 120 × f / P
N: Döner alanın devir sayısı [rpm]
f: Besleme frekansı [Hz]
P: Stator sargısının kutup sayısı
Tork-Hız Karakteristiği
Farklı yüklerde asenkron motorun devir sayısındaki değişim, motorun tork-hız karakteristiği üzerinden görülebilir.
2 kutuplu bir motorun döner alan hızı 3000 rpm, 4 kutuplu bir motorun döner alan hızı ise 1500 rpm olacaktır.
Motorun yükü arttıkça rotor hızı azalırken, yükün azalmasıyla birlikte rotor hızı döner alan hızına yaklaşır.
Şekil 1: 1 Fazlı Çift Kondansatörlü Asenkron Motorda Tork-Hız Grafiği Örneği
KALKIŞ SİSTEMİ
Ana ve Yardımcı Sargı Sistemi
Bir fazlı asenkron motorlarda kalkış momentinin oluşması için ana ve yardımcı sargıdan faz farklı alternatif akımların geçmesi gerekir.
Bunu gerçekleştirmek için yardımcı sargı devresine seri bir kondansatör bağlanır. Böylece motorun kalkışında döner manyetik alan oluşturulmasına yardımcı olan iki fazlı çalışma etkisi meydana gelir.
Motorun kalkış momentini artırmak için daimi kondansatöre ek olarak yalnızca kalkış süresince devrede olacak bir kalkış kondansatörü de kullanılabilir.
Motor yol aldıktan sonra kalkış kondansatörü uygun bir düzenek ile devreden çıkarılır. Volt Motor monofaze ürünlerinde kalkış kondansatörünün devreden çıkarılması için merkezkaç (santrifüj) anahtardan faydalanılmaktadır.
MOTOR TİPLERİ
Volt Motor 1 Fazlı Asenkron Motor Tipleri
Volt Motor 1 fazlı asenkron motor ürünlerinde farklı kalkış ve çalışma ihtiyaçlarına yönelik iki temel motor tipi bulunmaktadır.
Daimi Devre Kondansatörlü Motorlar
Bu motorlarda yalnızca daimi devre kondansatörü bulunmaktadır.
Daimi devre kondansatörü motorun hem kalkışında hem de normal çalışma sırasında devrede kalır.
Bu yapı, sürekli çalışma gerektiren uygulamalarda basit ve güvenilir bir çözüm sunar.
Kalkış ve Daimi Devre Kondansatörlü Motorlar
Bu motorlarda daimi devre kondansatörüne ilave olarak bir kalkış kondansatörü bulunmaktadır.
Kalkış kondansatörü yalnızca motorun ilk kalkış anında devrededir. Motor yol aldıktan sonra merkezkaç anahtarı tarafından devreden çıkarılır.
Daimi devre kondansatörü ise motorun hem kalkışında hem de çalışma süresince devrede kalır.
ÖZELLİKLER
1 Fazlı Asenkron Motorların Kullanım Avantajları
Volt Motor 1 fazlı asenkron motorlar, konut ve çeşitli endüstriyel uygulamalarda kolay ve pratik kullanım sağlayan özelliklere sahiptir.
Doğrudan Yol Verme
1 fazlı asenkron motorlar doğrudan şebekeden yol verilerek (DOL) kullanılabilir.
Şebeke Uyumluluğu
Standart motorlar 50 Hz veya 60 Hz şebeke frekanslarına göre tasarlanabilir.
220 V Besleme
Standart motorlar 220 V konut şebekelerinden beslenerek çalıştırılabilir.
Volt Motor 1 Fazlı Asenkron Motorlar
1 fazlı asenkron motorlar; stator ve rotor olmak üzere iki temel bileşenden oluşan, özellikle tek fazlı elektrik şebekelerinin bulunduğu uygulamalarda kullanılan motorlardır.
Ana ve yardımcı sargıların oluşturduğu faz farkı sayesinde kalkış momenti elde edilir. Daimi ve kalkış kondansatörü kullanılan modeller sayesinde farklı uygulamaların kalkış ve çalışma ihtiyaçlarına uygun çözümler sunulur.
Doğrudan şebekeden yol verme imkanı, 220 V besleme seçeneği ve güvenilir çalışma yapısı sayesinde Volt Motor 1 fazlı asenkron motorlar, konut ve çeşitli endüstriyel uygulamalar için pratik çözümler sunmaktadır.
